Mesuren an hir Konsequenzen

Mooss¬≠na¬≠men zur Bek√§mp¬≠fung vun engem Virus, dee wuel ni m√©i ganz ver¬≠sch¬≠wan¬≠nen w√§ert, dierf¬≠ten d‚ÄôNor¬≠ma¬≠li¬≠t√©it vun dee¬≠nen n√§chs¬≠ten Joren best√ęm¬≠men. Et k√©int een esou guer den¬≠ken, dat esou Mooss¬≠na¬≠men ons nach w√§er¬≠ten beglee¬≠den, wann eng aner real oder ima¬≠gin√§r Gefor d√©i vum Virus ersat huet. Kan¬≠di¬≠da¬≠ten fee¬≠len hei net. 

M√§ d√©i s√ęl¬≠le¬≠gen Mooss¬≠na¬≠men, vun dee¬≠nen der vl√§icht e puer och nach s√ęnn¬≠voll an der aktuel¬≠ler Situa¬≠tioun si k√©in¬≠ten, liw¬≠we¬≠ren virun allem en gefonnent Fries¬≠sen fir eng gedan¬≠ke¬≠los Sym¬≠bol¬≠po¬≠li¬≠tik, d√©i sech √ęmmer m√©i kloer a Rich¬≠tung vun enger all¬≠ge¬≠men¬≠ger Mora¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung entw√©¬≠ckelt. Esou guer di libe¬≠ral, an di l√©nk Poli¬≠tik schl√©is¬≠sen sech hei der tra¬≠di¬≠tio¬≠nel¬≠ler Moral-Rhe¬≠to¬≠rik vun der Riet¬≠ser un. 

Esou poli¬≠tesch Ges¬≠ti¬≠ku¬≠la¬≠tiou¬≠nen wier¬≠ken sech awer trotz hiren bes¬≠se¬≠ren Inten¬≠tiou¬≠nen nega¬≠tiv op eist Zesum¬≠me¬≠lie¬≠wen, an op eis St√ęm¬≠mun¬≠gen aus ; ouni emol vun den katas¬≠tro¬≠pha¬≠len wirt¬≠schaft¬≠le¬≠chen, an dat hees¬≠cht fir vill Leit exis¬≠ten¬≠ziel¬≠len Kon¬≠se¬≠quen¬≠zen ze schw√§tzen.

Di nei Opriff zur per¬≠s√©in¬≠le¬≠cher Verant¬≠wor¬≠tung, d√©i d‚ÄôRes¬≠trik¬≠tiou¬≠nen vun de gesetz¬≠leche Ree¬≠ge¬≠len nach soll iwwe¬≠rhue¬≠len, funk¬≠tio¬≠n√©ie¬≠ren w√©i oppen Invi¬≠ta¬≠tiou¬≠nen zur Mora¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung, an dofir och indi¬≠rekt zur Aggres¬≠sioun, an zur √ęffent¬≠le¬≠cher Bes¬≠ch√§¬≠mung. Esou polit√ęsch gewoll¬≠ten √čmgang¬≠sfor¬≠men sol¬≠len elo Deel ginn vun enger neier Nor¬≠ma¬≠li¬≠t√©it, d√©i vl√§icht kee w√ęllt, m√§ d√©i mat Enthu¬≠sias¬≠mus duerch¬≠ge¬≠zunn gi soll.

Beis¬≠piller fir esou √Ąnne¬≠run¬≠gen h√©iert an erlieft een elo rela¬≠tiv ree¬≠gel¬≠m√©is¬≠seg : Leit d√©i sech g√©i¬≠ges√§i¬≠teg vir¬≠wer¬≠fen sech net un ier¬≠gend¬≠wel¬≠lech absurd Ree¬≠ge¬≠len ze halen, oder sech am Contraire d√©i Ree¬≠gele net w√ęl¬≠len bidde loos¬≠sen ; Ver¬≠kee¬≠fer oder Ser¬≠veu¬≠ren d√©i Clien¬≠ten nola¬≠fen, well se hiren Mask ver¬≠g√©iss hunn, oder net rich¬≠teg opge¬≠sat hunn, vir¬≠worf¬≠svoll Bl√©¬≠cker a Remar¬≠ken vu Pas¬≠san¬≠ten op der Strooss oder an der Natur ‚Ķ Wou an den Ter¬≠ro¬≠ris¬≠mus¬≠de¬≠bat¬≠ten d‚ÄôIw¬≠wer¬≠waa¬≠chung nach kloer bei den √ęffent¬≠le¬≠chen a gehei¬≠men staat¬≠le¬≠chen Ins¬≠ti¬≠tu¬≠tiou¬≠nen konnt situ√©iert ginn, sch√©ngt di g√©i¬≠ges√§i¬≠teg Iwwer¬≠waa¬≠chung elo och eng Pri¬≠vat¬≠saach ginn ze sinn. 

Di nei aggres¬≠siv Mora¬≠lus¬≠pr√©ch, an d√©i sozial a psy¬≠cho¬≠lo¬≠gesch Aggres¬≠sioun di doraus ents¬≠teet, m√©cht di kal Welt vun der duerchg√§n¬≠ge¬≠ger eko¬≠no¬≠mes¬≠cher Ratio¬≠na¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung a vun der Ter¬≠ro¬≠ris¬≠muiw¬≠wer¬≠waa¬≠chung nach emol m√©i kal, w√©i se et ouni¬≠deems scho war.

A ver¬≠schid¬≠den B√§i¬≠tr√§g hat ech ver¬≠sicht e puer Gedan¬≠ken iwwert den Zesum¬≠men¬≠hang vu Mora¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung, Aggres¬≠sioun, Gewalt a Scham ze for¬≠mu¬≠l√©ie¬≠ren.
Anschei¬≠nend, esou krut ech gesot, sinn esou Begr√ęf¬≠fer ‚Äď a wuel och Tex¬≠ter ‚Äď ze theo¬≠re¬≠tesch, an ze abs¬≠trakt fir d‚ÄôVerst√§ndnes vum Duerch¬≠schn√ętts¬≠lie¬≠ser oder Audi¬≠teur. En ein¬≠facht Beis¬≠pill dierft awer wei¬≠sen, dat d√©i Zesum¬≠menh√§ng duer¬≠chaus kon¬≠kret, an och ouni all¬≠ze¬≠grouss Ustren¬≠gung verst√§nd¬≠lech sinn.

Huele mer de Fall vun enger Per¬≠soun, d√©i fir d‚ÄôVer¬≠gies¬≠sen vun hirem Mask √ęffent¬≠lech esou ver¬≠nannt gouf bis dat se an Tr√©i¬≠nen aus¬≠ge¬≠brach ass. (En kon¬≠kret Beis¬≠pill dat ech esou ver¬≠zielt krut, an dat l√§ng¬≠st net m√©i dat een¬≠zegt vun d√ęsem Genre am All¬≠dag ass.)

D‚ÄėMoralis√©ierung bes¬≠teet an esou Situa¬≠tiou¬≠nen doran, dat sanit√§r Ree¬≠ge¬≠len op eemol mat Uech¬≠tung a M√ęs¬≠suech¬≠tung vu Per¬≠soune ver¬≠bonne ginn (cf. Moral als Gewalt). Wien sech drun h√§lt ass eng gutt, verant¬≠wort¬≠lech Per¬≠soun a ver¬≠d√©ngt Uech¬≠tung. Ween sech net un di Ree¬≠ge¬≠len h√§lt, oder se och n√ęmme kuerz an onge¬≠wollt verg√ęsst, ass Schlecht oder B√©is, a kann oder muss m√ęss veruecht an an aller √čffent¬≠le¬≠ch¬≠keet humi¬≠li√©iert ginn.

D‚ÄėAggressioun an di psy¬≠chesch Gewalt dr√©¬≠cken sech am Behuele vun deene Per¬≠soun aus aus, d√©i aner Per¬≠soun ver¬≠bal ugr√§i¬≠fen, se feind¬≠s√©i¬≠leg ver¬≠nen¬≠nen an ernid¬≠dre¬≠gen. Para¬≠doxal ass et, dat d√ęst aggres¬≠siivt Verha¬≠len am Numm, a mat der Iwwer¬≠zee¬≠gung vun enger Moral voll¬≠zu g√ętt, d√©i dat all¬≠ge¬≠mengt Zesum¬≠me¬≠lie¬≠wen pro¬≠te¬≠g√©ie¬≠ren soll. 

D‚ÄôScham ass wuel d√©i kom¬≠pli¬≠z√©iertst Saach an d√ęsem Zesum¬≠men¬≠hang. Di psy¬≠cho¬≠lo¬≠gesch a sozial Kom¬≠plexi¬≠t√©i¬≠ten vun der Scham, d√©i aus den sozio¬≠log√ę¬≠schen a psy¬≠cho¬≠ana¬≠ly¬≠tes¬≠chen Stu¬≠dien ervir geet, kann effek¬≠tiv decou¬≠ra¬≠geant fir en pres¬≠s√©iert Duerch¬≠schn√ętts¬≠verst√§ndnes sch√©i¬≠nen. M√§ och hei kann een bei engem ganz ein¬≠fa¬≠chen, a wuel vu jidd¬≠we¬≠ren¬≠gem bekann¬≠ten Gefill uset¬≠zen : dat vun der Schamangscht. 

Et ass dat Gefill, dat zum Beis¬≠pill bei enger atta¬≠ck√©ier¬≠ter Per¬≠soun aus¬≠ge¬≠l√©ist g√ętt, wa se virun allen Leit als irres¬≠pon¬≠sa¬≠bel, onmo¬≠ra¬≠lesch, a verant¬≠wor¬≠tungs¬≠los verur¬≠teelt g√ętt. Scham ass am per¬≠s√©in¬≠le¬≠chen Erlie¬≠wen eng Form vun Ang¬≠scht, d√©i mat Ernid¬≠dre¬≠gung an Ohn¬≠macht zesumme geet, d√©i aus engem Zer√©ck¬≠set¬≠zen, engem Vers¬≠touss oder Ver¬≠loosse ervir geet. Si h√§nkt zesum¬≠men mat den Gefiller vun der per¬≠s√©in¬≠le¬≠cher Insuf¬≠fi¬≠zienz, vun der Zr√©¬≠ck¬≠wei¬≠sung, mat der Asiicht net m√©i gutt oder anst√§n¬≠neg genuch ze sinn, nach zur Gesell¬≠schaft oder zur Mer¬≠scheet ze geh√©ie¬≠ren. Scham g√ętt engem d‚ÄôLo¬≠scht sech ze vers¬≠top¬≠pen oder am √Ąerd¬≠bue¬≠dem ze ver¬≠sen¬≠ken. (M√©i dozou hei : Moral und Bes¬≠ch√§¬≠mung.)

An Situa¬≠tiou¬≠nen vun der √ęffent¬≠le¬≠cher Aggres¬≠sioun an Humi¬≠lia¬≠tioun, beson¬≠nesch am Numm vun der neier Verant¬≠wor¬≠tung zum Fol¬≠le¬≠gen an zum virau¬≠sei¬≠len¬≠den Gehor¬≠sam, dierft den Zesum¬≠men¬≠hang vu Moral, Gewalt a Scham dann zimm¬≠lech liicht noze¬≠voll¬≠z√©ien ginn. Wann dat awer trotz¬≠deem net de Fall ass, wann den Zesum¬≠men¬≠hang trotz¬≠deem nach abs¬≠trakt, theo¬≠re¬≠tesch oder obs¬≠kuer sch√©int, wou en et eigent¬≠lech net ass, da w√§r di n√§chst Fro d√©i, fir¬≠wat eppes, wat eigent¬≠lech offen¬≠sicht¬≠lech ass dach esou onverst√§nd¬≠lech sch√©nge muss ?

En Hiweis op eng √Ąnt¬≠wert f√ęnnt een an enger flot¬≠ter For¬≠mu¬≠la¬≠tioun vum Nik¬≠las Luh¬≠mann, d√©i seet : ‚ÄěUm so bemer¬≠kens¬≠wer¬≠ter, h√§tte Sig¬≠mund Freud gesagt, die Ehtik¬≠welle hat bereits das Unbe¬≠wu√üte erreicht.‚Äú (Luh¬≠mann, Nik¬≠las. Die Moral der Gesell¬≠schaft. Frank¬≠furt am Main : Suhr¬≠kamp, 2016, S. 253)

Mora¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung wierkt. A wann een dem Luh¬≠mann s√§in Bon¬≠mot ees¬≠cht huele g√©if, wann Mora¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung vun der Poli¬≠tik an dem √ęffent¬≠le¬≠chen Dis¬≠cours also mat all den bes¬≠chriw¬≠we¬≠nen psy¬≠cho¬≠lo¬≠ges¬≠chen Kon¬≠se¬≠quen¬≠zen √ęnnert d‚ÄôHaut geet, dann kann een age¬≠sinn wat fir eng Hem¬≠mun¬≠gen si och am Den¬≠ken aus¬≠l√©i¬≠sen mussen. 

Wa Scha¬≠mang¬≠scht staark genuch ass, da pro¬≠vo¬≠z√©iert se eng Schwie¬≠reg¬≠keet oder eng Onm√©i¬≠gle¬≠ch¬≠keet grad iwwer d√©i Ursaa¬≠chen kloer ze den¬≠ken, d√©i si aus¬≠l√©i¬≠sen. Dat w√§r d‚ÄôGron¬≠did¬≠di vum Ofwier¬≠me¬≠cha¬≠nis¬≠mus, dat hees¬≠cht vun dee¬≠nen onbe¬≠woss¬≠ten psy¬≠ches¬≠chen Pro¬≠zes¬≠ser, bei dee¬≠nen ver¬≠schid¬≠den Gedan¬≠ken- oder Virs¬≠tel¬≠lung¬≠sin¬≠hal¬≠ter vum Bewosst¬≠sinn fern gehale ginn, well se ze gef√©ier¬≠lech, ze be√§ng¬≠sch¬≠te¬≠gend oder ze schm√§erz¬≠haft sinn. 

A wann dat de Fall ass, dann dierft et och keen Zou¬≠fall m√©i duers¬≠tel¬≠len, wann et op eemol schw√©ier sch√©ngt an esou guer sel¬≠wer erlief¬≠ten Z√ęsum¬≠menh√§ng ze vers¬≠toen. Moral, Scham an Ernid¬≠dre¬≠gung pro¬≠vo¬≠z√©ie¬≠ren n√§m¬≠lech g√§re d√©i onbe¬≠wosst gedank¬≠lech Hem¬≠mun¬≠gen, d√©i hir Begr√ęf¬≠fer dann onverst√§nd¬≠lech maachen.

Op Radio 100,7 lauschtere ‚Ķ ¬Ľ>