Eng vun den interessanten Schlussfolgerunge, déi den Th. W. Adorno aus den Studien über autoritäre Persönlichkeit (1950) gezunn hat – eng interdisziplinär Studie déi vun 1943-1947 an Amerika gefouert gouf – war dat den Antisemitismus, an d’Tendenz zum Radikalismus net esou ausschliisslech vun den ideologeschen a politeschen Iwwerzeegungen ofhänken, wéi een et sech dat virgestallt hat.

Net manner wichteg fir des Dispositiounen, esou den Adorno, ass eng gewëssen Perséinlechkeets- oder Charakterstruktur, déi sech duerch eng Rei vun charakteristeschen psychologeschen Zich auszeechent. Et sinn des Zich, et sinn des psychologesch Dispositiounen, déi an der Wiesselwierkung mat engem gewëssen gesellschaftlechen Klima di beschten Chancen duerstellen, fir autoritär Orientéierungen populär ze maachen:

Der potentiell faschistische Charakter muß als Produkt der Wechselwirkung zwischen dem kulturellen Klima des Vorurteils und den »psychischen« Reaktionen auf dieses Klima betrachtet werden. Es besteht nicht nur aus groben äußeren Faktoren wie ökonomischen und sozialen Bedingungen, sondern aus Meinungen, Ideen, Anschauungen und Verhaltensweisen, die als die des Individuums erscheinen, die aber weder seinem autonomen Denken noch seiner unabhängigen psychischen Entwicklung entspringen, sondern auf seine Zugehörigkeit zu unserer Kultur zurückgehen. (Adorno, T. W., & Friedeburg, L. von. (1995 [1950]). Studien zum autoritären Charakter. Suhrkamp.)

Op der enger Säit also en politescht a gesellschaftlecht ‘Klima’, eng Kultur, an op der anerer Säit eng spezifesch psychologesch Empfänglechkeet fir radikal Ideologien.

Néng Variabelen sollten, an den sëllegen Questionnairen an Interviewen, en Hiweis op dei psychologesch Empfänglechkeet ginn. Dat waren esou Aspekter wei Konventionalismus, starr Unterwürfegkeet, autoritär Aggressioun, Anti-Intrazeptioun (also Onfäegkeet en Kontakt zur eegener Subjektivitéit, an der eegener Sensibilitéit hierzestellen), Aberglauben, Stereotypie, Muechtdenken, Deskruktivitéit, Projektivitéit (d’Tendenz di eegen Gedanken a Gefiller op di aner ze iwwerdroen), an Sexualitéit.

Mam psychologeschen Deel vun der « potentiell faschistescher » Persoun, ass selbstverständlech nach net alles erkläert. Awer dës Perspektiv erlaabt et trotzdeem schonn déi Déresponsabiliséierung, déi op en passiivt Follegen vun Uerderen insistéiert huet, als Falsch ze widderleeën. Ausser am extremen Fall vun der Gewaltundreeung, implizéiert en Follegen vun Uerderen och ëmmer en, wéi och ëmmer psychologesch negociéiert, Matmaachen.

>> (s’ouvre dans un nouvel onglet) »>Op Radio 100,7 liesen a lauschteren … >>>