Gruppendenken

FILE - In this 2005 file photo, sheep in yards wait for sale at Stortford Lodge in Hastings, New Zealand. For the U.S. to be ranked alongside two minnows in world affairs _ whose combined population is less than Florida's _ prompted considerable derision at home. Some New Zealanders feel they should be the ones taking offense. Known for its stunning landscapes, sauvignon blanc wines, and producing the blockbuster Lord of The Rings film trilogy, New Zealand was plunged into recession by the U.S. mortgage crisis in 2008 but emerged in relatively healthy financial shape. (AP Photo/NZPA, John Cowpland, File) NEW ZEALAND OUT, NO ARCHIVE, NO SALES

‚ÄěJeder, sieht man ihn ein¬≠zeln, ist leid¬≠lich klug und verst√§n¬≠dig,
Sind sie in cor­pore, gleich wird dir ein Dumm­kopf daraus.“

(Fr. von Schiller)

Poli¬≠tesch Debat¬≠ten a grouss one¬≠ko¬≠no¬≠mesch Dis¬≠cour¬≠sen lafen g√§ren op Flos¬≠ke¬≠len, Phra¬≠sen a Wuert¬≠gek¬≠l√©n¬≠gel eraus. Wien sech schonn e puer vun dee¬≠nen fan¬≠tas¬≠tes¬≠chen Inter¬≠vie¬≠wen mat Poli¬≠ti¬≠ker, oder mat der Elite vun den Indus¬≠trie- a Wirt¬≠schafts-Deci¬≠deu¬≠ren am Paper¬≠jam uge¬≠kuckt huet, dierft och heians¬≠do den ongud¬≠den Androck gehat hunn, dat hei keng lie¬≠weg, den¬≠kend a fillend Per¬≠sou¬≠nen hir Gedan¬≠ken aus¬≠dr√©¬≠cken, m√§i eppes w√©i en Sproo¬≠che¬≠pro¬≠gramm deen en Jar¬≠gon mam Voka¬≠bu¬≠larr√§ich¬≠tum vun engem Grond¬≠schoul¬≠kand duerchdeklin√©iert.

D√©i Ten¬≠denz mani¬≠fes¬≠t√©iert sech och am sou¬≠ge¬≠nann¬≠ten √ęffent¬≠le¬≠chen Dis¬≠cours, an pri¬≠vi¬≠le¬≠gi√©iert op de sozia¬≠len Medien, wou een dann och nach ‚ÄĻen direct‚Äļ d‚ÄôGrup¬≠pen¬≠dy¬≠na¬≠mi¬≠ken vun de kl√©n¬≠gen a grous¬≠sen Reseauen obser¬≠v√©ie¬≠ren kann.

Esou bekannt de Ph√§¬≠no¬≠men ass, esou inter¬≠es¬≠sant bleift en fir sozial¬≠psy¬≠cho¬≠lo¬≠gesch a sozio¬≠lo¬≠gesch Ana¬≠ly¬≠sen. Et han¬≠delt sech dob√§i em en Ges¬≠ch√©ien dat als ¬ę Grup¬≠pen¬≠den¬≠ken ¬Ľ vum ame¬≠ri¬≠ka¬≠nes¬≠chen Sozial¬≠psy¬≠cho¬≠log Irving Janis bezeechent gouf. Esou en Den¬≠ken ass mees¬≠ch¬≠tens net emol gewollt ; et setzt sech onbe¬≠wosst an han¬≠ner¬≠r√©cks vun de Per¬≠sou¬≠nen mat d√©if emp¬≠fonn¬≠ter Grup¬≠pe¬≠ni¬≠den¬≠ti¬≠t√©it duerch.

Den Janis huet sech beim Choix vu sen¬≠gem Begr√ęff gewollt op dem George Orwell s√§in ¬ę News¬≠peak ¬Ľ geleent. Hie schreift :

I use the term group¬≠think as a quick and easy way to refer to the mode of thin¬≠king that per¬≠sons engage in when concur¬≠rence-see¬≠king becomes so domi¬≠nant in a cohe¬≠sive ingroup that it tends to over¬≠ride rea¬≠lis¬≠tic apprai¬≠sal of alter¬≠na¬≠tive courses of action. Group¬≠think is a term of the same order as the words in the news¬≠peak voca¬≠bu¬≠la¬≠ry George Orwell used in his dis¬≠maying world of 1984.

(Janis, I. (1971) Group¬≠think. Psy¬≠cho¬≠lo¬≠gy Today, 5, S. 43‚Ää‚Äď‚Ää46, 74‚Ää‚Äď‚Ää76)

D‚ÄôGrup¬≠pen¬≠den¬≠ken mani¬≠fes¬≠t√©iert sech cha¬≠rak¬≠te¬≠ris¬≠tesch duerch eng ganz Rei vu Symp¬≠to¬≠mer d√©i dann ents¬≠tinn wann d‚ÄôMem¬≠be¬≠ren vun engem Grupp ‚Äď vun der Par¬≠tei, an der Gewerk¬≠schaft, iwwert d‚ÄôIns¬≠ti¬≠tu¬≠tiou¬≠nen an d‚ÄôGre¬≠mien bis erof an d‚ÄôKee¬≠len- a Fuss¬≠ball¬≠clibb eran ‚Äď am beha¬≠gle¬≠chen a hee¬≠me¬≠le¬≠gen ¬ę M√§r-Gefill ¬Ľ ariich¬≠ten. Aus d√ęsem l√©i¬≠wen Z√ęsum¬≠men¬≠ge¬≠h√©ie¬≠reg¬≠keets¬≠ge¬≠fill ents¬≠tinn dann eng Rei vun psy¬≠ches¬≠chen a sozia¬≠len Phe¬≠no¬≠me¬≠ner d√©i den Janis an 8 ideal¬≠ty¬≠pes¬≠chen opzielt :

  1. Illu­sioun vun der Invulnérabilitéit
  2. Defen¬≠siv Ratio¬≠na¬≠li¬≠s√©ie¬≠rung g√©int all kon¬≠tra¬≠dik¬≠to¬≠resch Rea¬≠li¬≠t√©it oder Iddi
  3. Iwwer­zee­gung vun der eege­ner Supérioritéit
  4. Den¬≠ken, Schw√§t¬≠zen an Han¬≠de¬≠len a Form vu Stereotyppen
  5. Drock g√©int all inter¬≠nen Zwei¬≠wel a m√©i¬≠gle¬≠chen Dissens
  6. Ver√ęn¬≠ner¬≠lecht Selbstzensur
  7. Illu­sioun vun der Unanimitéit

Wat awer no ban¬≠nen esou hee¬≠me¬≠leg a l√©if ass, dat ass g√§ren grad esou kal, oflee¬≠nend, entm√ęn¬≠schle¬≠chend an aggres¬≠siv no baus¬≠sen. D‚ÄôMem¬≠be¬≠ren vun Friem¬≠grup¬≠pen k√ęn¬≠nen mam Gefill vu Berech¬≠te¬≠gung deni¬≠gr√©iert, atta¬≠ck√©iert, a fir¬≠wat net, gefol¬≠tert an √ęmbruecht ginn. An do g√ętt et eng direkt Kor¬≠re¬≠la¬≠tioun am kusche¬≠len no ban¬≠nen, an am Aggres¬≠s√©ie¬≠ren no baus¬≠sen, d√©i den Freud schonn a sen¬≠ger Mas¬≠se¬≠psy¬≠cho¬≠lo¬≠gie (1921) opge¬≠deckt hat. 

Den Janis schreift :

The more amia¬≠bi¬≠li¬≠ty and esprit de corps there is among the mem¬≠bers of a poli¬≠cy-making ingroup, the grea¬≠ter the dan¬≠ger that inde¬≠pendent cri¬≠ti¬≠cal thin¬≠king will be repla¬≠ced by group¬≠think, which is like¬≠ly to result in irra¬≠tio¬≠nal and dehu¬≠ma¬≠ni¬≠zing action., direc¬≠ted against outgroups.

(Janis, loc.cit. S. 85)

Et ass keen Zou¬≠fall, dat des, vum Janis aus Ana¬≠ly¬≠sen vu poli¬≠tes¬≠chen Deci¬≠siouns¬≠pro¬≠zes¬≠ser eraus opges¬≠tall¬≠ten Mecha¬≠nis¬≠men an Grup¬≠pen, den Symp¬≠to¬≠mer vum deem gl√§i¬≠chen wat ¬ę nar¬≠ziss¬≠tesch Per¬≠s√©in¬≠le¬≠ch¬≠keet ¬Ľ genannt gouf. 

Tats√§¬≠chlech ersch√©ngt d‚ÄôGrup¬≠pen¬≠den¬≠ken als verall¬≠ge¬≠men¬≠ger¬≠ten Equi¬≠va¬≠lent vum den nar¬≠ziss¬≠tes¬≠chen Symp¬≠to¬≠mer : Iwwer¬≠sch√§t¬≠zen vun den eege¬≠nen F√§eg¬≠kee¬≠ten, vun der eege¬≠ner Intel¬≠li¬≠genz a Kul¬≠tur, Gr√©is¬≠se¬≠fan¬≠ta¬≠sien, Iwwer¬≠drei¬≠wen vun den eege¬≠nen Lees¬≠ch¬≠tun¬≠gen, Gefiller vun Iwwer¬≠lee√ęn¬≠heet an Ori¬≠gi¬≠na¬≠li¬≠t√©it, √čnner¬≠bew√§er¬≠tung vun de Lees¬≠ch¬≠tun¬≠gen vun dee¬≠nen Ane¬≠ren, Man¬≠gel un Afillung¬≠sver¬≠m√©i¬≠gen, Berech¬≠te¬≠gung¬≠sge¬≠fill, asw. M√§ bei der nar¬≠ziss¬≠tes¬≠cher Per¬≠s√©in¬≠le¬≠ch¬≠keet f√ęnnt och grad esou schnell di aner S√§it : Vul¬≠ne¬≠ra¬≠bi¬≠li¬≠t√©it duerch den stee¬≠tege Besoin vun Uner¬≠ken¬≠nung, an als Reak¬≠tioun dorop Arro¬≠ganz, Veruech¬≠tung, Wut, Rage an Aggressioun.

D‚ÄôErkl√§¬≠rung vun d√ęser flot¬≠ter Har¬≠mo¬≠nie f√ęnnt een beim Freud : den Zesum¬≠men¬≠halt vum Grupp, vun der Mass funk¬≠tio¬≠n√©iert iwwert Iden¬≠ti¬≠fi¬≠z√©ie¬≠rung (M√§r vs. di Aner). Iden¬≠ti¬≠fi¬≠z√©ie¬≠rung als urs¬≠pr√©n¬≠glechst Form vu Gefills¬≠bin¬≠dung, w√©i een se nach aus der L√©ift kennt, depla¬≠c√©iert sech vum gefl√©if¬≠ten Esch, oder der gefl√©if¬≠ter Per¬≠soun op den Grupp. Den Esch, esou de Freud, g√ętt an der √ľble¬≠cher L√©ift √ęmmer m√©i kleng, m√©i bes¬≠chei¬≠den, m√©i usprochs¬≠los, an di gefl√©if¬≠ten Per¬≠soun √ęmmer m√©i grous¬≠saar¬≠teg a w√§ertvoll.

Genau dat ges¬≠chitt och am Grupp, an doduerch funk¬≠tio¬≠n√©iert den Grupp w√©i en Nar¬≠ziss¬≠mus ‚ÄĻpar Pro¬≠cu¬≠ra¬≠tioun‚Äļ. Dat hee¬≠me¬≠legt M√§r-Gefill g√ętt do zum sozio¬≠lo¬≠gesch insta¬≠billen Equi¬≠va¬≠lent vun enger arti¬≠fi¬≠ziel¬≠ler L√©ift.

Op Radio 100,7 lie¬≠sen a lauschteren ‚Ķ ¬Ľ>