Mir Klengbierger (3/7)

3. Eng kuerz Geschicht vum Klengbiergertum

√Čier mer eis d‚ÄėGeschicht vun de Kleng¬≠bier¬≠ger uku¬≠cken brau¬≠chen mer en prak¬≠tia¬≠blen Begr√ęff vum deem wat Kleng¬≠bier¬≠ger iwwe¬≠rhaapt sinn.

Fir mam Ein¬≠fachs¬≠ten unzef√§n¬≠ken : d‚ÄėKlengbiergertum bezeechent eng sozial Klass. An do geet lei¬≠der de Mis√§r scho lass. Net n√ęm¬≠men well et eng ganz Rei vu ver¬≠schid¬≠den Begr√ęf¬≠fer vun sozia¬≠ler Klass ginn, m√§ och well et Kri¬≠ti¬≠ken un der Iddi sel¬≠wer vun der sozia¬≠ler Klass ginn. An esou guer bei dee¬≠nen Sozio¬≠lo¬≠gen, His¬≠to¬≠ri¬≠ker an Anthro¬≠po¬≠lo¬≠gen, d√©i sech op e gemein¬≠sa¬≠men Klas¬≠sen¬≠be¬≠gr√ęff eene¬≠gen k√ęn¬≠nen, g√ętt et net √ęmmer en Kon¬≠sens doriw¬≠wer wat Kleng¬≠bier¬≠ger als Klass duerstellen. 

Kom¬≠pli¬≠z√©ie¬≠ren mer eis dofir d‚ÄėSaach net, an hale mer ons fir d√ęsen kuer¬≠zen ges¬≠chicht¬≠le¬≠chen Iwwer¬≠bl√©ck un eng klas¬≠sesch Defi¬≠ni¬≠tioun. Och wann se net an allem Aus¬≠mooss an zu 100% zou¬≠trefft, esou sch√©int se dach eng ganz Rei vu Saa¬≠chen rich¬≠teg ze treffen.

Fir et ganz s√©ier ze maa¬≠chen, a fir op deen Den¬≠ker zer√©ck ze goen deen dem Begr√ęff vun sozia¬≠ler Klass en ent¬≠schee¬≠den¬≠den Impuls ginn huet ‚Äď de Karl Marx -, kann een √ęnner¬≠schee¬≠den t√ęscht Leit d√©i n√§i¬≠scht beset¬≠zen aus¬≠ser der Za√Įt, an dir se schaffe k√ęn¬≠nen, an deene Leit d√©i Fabri¬≠cken an Gebaier beset¬≠zen, an dee¬≠nen di √©ischt schaffe k√ęn¬≠nen. Fir Suen ze ver¬≠d√©n¬≠gen, an ies¬≠sen a wun¬≠nen ze k√ęn¬≠nen, sinn d√©i di n√§i¬≠scht hunn for¬≠c√©iert hir Z√§it an hir Aar¬≠bechts¬≠kraaft un d√©i Leit ze ver¬≠ka¬≠fen, d√©i hin¬≠nen d‚ÄėGelee√ęnheet k√ęnne ginn ze schaf¬≠fen. Dat kl√©ngt w√©i en f√§ren Deal, m√§ do ass bekannt¬≠lech en kl√©n¬≠gen Hoken dob√§i. 

De Pro¬≠priet√§r vun der Fabrick kann best√ęm¬≠men √ęnner wat fir engen Bedin¬≠gun¬≠gen bei him ges¬≠chafft g√ętt. An eng vun dee¬≠nen am√ľ¬≠san¬≠ten Bedin¬≠gun¬≠gen d√©i sech esou Bes√ęt¬≠zer aus¬≠ge¬≠duecht hunn, ass, dat se dee¬≠nen d√©i fir si schaf¬≠fen just en kl√©n¬≠gen Deel vun deem W√§ert aus¬≠be¬≠zue¬≠len deen se erschaffen. 

An do h√§tte mer di zwou aus¬≠schlag¬≠ge¬≠bend Klas¬≠sen fir de Marx : den Aar¬≠bech¬≠ter oder Pro¬≠le¬≠ta¬≠rier op der enger S√§it, an de Kapi¬≠ta¬≠list, oder de Bour¬≠geois op dir ane¬≠rer. An t√ęschent dee¬≠nen zwee herr¬≠scht e Muecht¬≠ve¬≠rh√§ltnes vun Domi¬≠na¬≠tioun an Ausbeutung. 

An d‚ÄėKlengbierger ? Nun, w√©i den Numm et undeit ass de Kleng¬≠bier¬≠ger eng Variant vu Bier¬≠ger. D‚ÄėKritik ass schonn an Numm mat dran : Kleng¬≠bier¬≠ger si kleng Bier¬≠ger. Si hunn √ę b√ęs¬≠sen Besetz a k√ęn¬≠nen even¬≠tuell den een oder ane¬≠ren Aar¬≠bech¬≠ter ustel¬≠len, m√§ si mus¬≠sen och sel¬≠wer bei der Aar¬≠becht mat upaken.

Dofir f√ęnnt een se an der poli¬≠tes¬≠cher Ges¬≠chicht dann och emol op der S√§it vun der Bour¬≠geoi¬≠sie a vun der Aus¬≠beu¬≠tung, oder wann et se bes¬≠ser arran¬≠g√©iert, op der S√§it vun den Aar¬≠bech¬≠ter, an esou guer de Sozia¬≠lis¬≠ten. Kleng¬≠bier¬≠ger sinn net √ęmmer kon¬≠ser¬≠va¬≠tiv oder reak¬≠tion√§r, et g√ętt och eng Tra¬≠di¬≠tioun vu kleng¬≠bier¬≠ger¬≠le¬≠chem Sozia¬≠lis¬≠mus. Dofir hat de Marx och en Numm : Kleng¬≠bier¬≠ger¬≠so¬≠zia¬≠lis¬≠mus huet hien Sozial-Demo¬≠kra¬≠tie genannt. 

Dat ‚Äěaalt‚Äú Kleng¬≠bier¬≠ger¬≠tum, am 19ten Joe¬≠rhon¬≠nert, bes¬≠toung virun allem aus Hand¬≠wierks¬≠mees¬≠ch¬≠ter mat klen¬≠gem Betrib oder But¬≠teks¬≠bes√ęt¬≠zer. De B√§cker vum Duerf oder vum Staat¬≠v√©ie¬≠rel, de Metz¬≠ler, de Schmadd, de Schr√§i¬≠ner, den Cafe¬≠tier oder och den Epi¬≠cier : dat sinn d√©i urs¬≠pr√©n¬≠glech Klengbierger. 

Kleng¬≠bier¬≠ger sinn dofir √ęmmer d√©if am Duer¬≠flie¬≠wen oder am Staat¬≠v√©ie¬≠rel veran¬≠kert. Si hu just Acc√®s op de loka¬≠len Maart, op lokal Clien¬≠ten. Dofir sinn esou W√§er¬≠ter w√©i d‚ÄėFamill, de kl√©nge Bes√ętz, d‚ÄėEierlechkeet, d‚ÄėVertrauen, mora¬≠lesch Uner¬≠ken¬≠nung an d‚ÄėBekanntschaft mat den Leit aus der G√©i¬≠gend fir d‚ÄėKlengbierger wesentlech. 

Hei falen Besetz, Famill, Wun¬≠nen a Schaf¬≠fen √ęmmer zesum¬≠men. D‚ÄėMentalit√©it vum Kleng¬≠bier¬≠ger passt op d√©i sozial Verh√§lt¬≠nes¬≠ser, an op d√©i lokal Inter¬≠es¬≠sen am Kon¬≠text vun deene hien schafft a lieft. 

Kleng¬≠bier¬≠ger funk¬≠tio¬≠n√©ie¬≠ren also och an enger Wirt¬≠schafts¬≠form, d√©i (nach) net dem Kapi¬≠ta¬≠lis¬≠mus ents¬≠pr√©cht : eng Wirt¬≠schafts¬≠form d√©i den engles¬≠chen His¬≠to¬≠ri¬≠ker E.P. Thomp¬≠son ‚Äěmora¬≠lesch Eko¬≠no¬≠mie‚Äú genannt huet. 

Mora¬≠lesch Eko¬≠no¬≠mie ass typesch fir lokal Gemein¬≠schaf¬≠ten, e Verh√§ltnes wou d‚ÄėEkonomie op gedeel¬≠ten mora¬≠les¬≠chen W√§er¬≠ter a Virs¬≠tel¬≠lun¬≠gen, an net just r√©ck¬≠siicht¬≠los op ren¬≠gem Gew√ęnn bas√©iert. Dat kl√©ngt op der enger S√§it ganz flott, m√§ et erg√ętt op der ane¬≠rer S√§it och dat ver¬≠stock¬≠ten Kierch¬≠tu¬≠rem¬≠sden¬≠ken, de Lokal¬≠pa¬≠trio¬≠tis¬≠mus, d‚ÄėVerteidegen vu de kleng¬≠bier¬≠ger¬≠le¬≠chen Famil¬≠l¬≠jew√§er¬≠ter, vum klen¬≠gem Bes√ętz a vun der Selbstst√§nnegkeet. 

Hei¬≠raus ges√§it een schonn fir¬≠wat d‚ÄėKlengbiergertum duer¬≠no en gefon¬≠nend Fries¬≠sen Natio¬≠nal¬≠so¬≠zia¬≠lis¬≠ten, d‚ÄėPoujadisten an d‚ÄėPopulisten ginn. 

M√§ Kleng¬≠bier¬≠ger emol vun der ane¬≠rer S√§it betruecht droen och dozou b√§i eng Zort vun √ęffent¬≠le¬≠cher Sph√§re ze scha¬≠fen, d√©i w√§it iwwer di bour¬≠geois Salo¬≠nen eraus geet, an dee¬≠nen den Haber¬≠mas eng wesent¬≠lech Roll am Ents¬≠toen vun der moder¬≠ner Demo¬≠kra¬≠tie gesinn huet. 

Beim B√§cker, beim Metz¬≠ler, an der Epi¬≠ce¬≠rie a virun allem am Kaf√© g√ętt net n√ęm¬≠men kaf, an consom¬≠m√©iert, m√§ och dis¬≠ku¬≠t√©iert a kri¬≠ti¬≠s√©iert. D‚ÄėButteker vun de Kleng¬≠bier¬≠ger sinn och Uer¬≠ter wou sech eng √ęffent¬≠lech Mee¬≠nung aus¬≠bilt, a formul√©iert. 

Duerch hir Ofh√§n¬≠geg¬≠keet vum loka¬≠len Maart, duerch d‚ÄėOnm√©iglechkeet gr√©is¬≠ser Kre¬≠dit¬≠ter ze kr√©ien fir d‚ÄėBetriber an Rich¬≠tung Kapi¬≠ta¬≠lis¬≠mus ze entw√©¬≠cke¬≠len, doduerch och dat hir Exis¬≠tenz kom¬≠plett vum Verh√§ltnes zu hiren Clien¬≠ten ofhoung war d‚ÄėAlldagserfahrung vun de Kleng¬≠bier¬≠ger am Ufank m√©i no un deem vun den Aar¬≠bech¬≠ter, w√©i deen vun de Grouss¬≠bier¬≠ger an den Aristokraten. 

Er√©i¬≠scht g√©int Enn vum 19en Joe¬≠rhon¬≠nert evo¬≠lu√©iert d‚ÄėKlengbiergertum zu neien Aar¬≠bech¬≠ten a Sozial¬≠ve¬≠rh√§lt¬≠nes¬≠ser zu dem Ver¬≠wal¬≠tungs- an D√©ng¬≠scht¬≠lees¬≠ch¬≠tungs¬≠ber√§ich. An an deem Moment f√§nkt d‚ÄėKlengbiergert um sech verst√§erkt un den W√§er¬≠ter an un Ges¬≠ch¬≠maach vun de Grouss¬≠bier¬≠ger ze orien¬≠t√©ie¬≠ren. Hei f√§nkt dat un, wat da sp√©i¬≠der am 20ten Joe¬≠rhon¬≠nert zur types¬≠cher kleng¬≠bier¬≠ger¬≠le¬≠chen Hochs¬≠ta¬≠pe¬≠lei sech entw√©ckelt.